Πρώτες Βοήθειες. Η επιστήμη πίσω από τα χέρια

            “- τα έμαθες?
άστα ναι, πολύ λυπηρό, τόσο νέος άνθρωπος και δραστήριος. Σταμάτησε η καρδιά του, έτσι ξαφνικά. Ανακοπή είπαν!
ακόμη πιο λυπηρό πως ήταν γύρω του τόσος κόσμος και δεν βρέθηκε ένας να μπορέσει να τον βοηθήσει. Να κάνει κάτι!”

            Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει κάποιος να φεύγει από τη ζωή αιφνίδια; Κάποιοι έχουμε γίνει και μάρτυρες ενός ανθρώπου που μπορεί να έχει καταρρεύσει μπροστά μας. Μέσα στο μετρό, σε ένα γήπεδο ή σε μια πλατεία ή μια εκκλησία. Η σκηνή του συμβάντος είναι λίγο ή πολύ οικεία. Ένας άνθρωπος πεσμένος για άγνωστο λόγο στο έδαφος,  φαίνεται να μην έχει τις αισθήσεις του. Κόσμος τριγύρω μαζεμένος, όλοι ζητάνε βοήθεια ο ένας από τον άλλο, ψάχνουν για έναν γιατρό, κάποιοι πιο ψύχραιμοι τον κουνάνε, φωνάζουν “του γύρισε η γλώσσα”, κάποιος κάποια στιγμή θα καλέσει ασθενοφόρο. Φαίνεται να κάνουν κάτι αλλά μήπως στην ουσία κανείς δεν κάνει τίποτα; Μήπως χάνεται πολύτιμος χρόνος; Και πως θα κερδίσουμε την άνιση μάχη με το χρόνο για να σώσουμε μια ζωή αφού δεν είμαστε επαγγελματίες υγείας; Και δεν είμαστε στο νοσοκομείο αλλά σε ένα δρόμο;

            Η απάντηση βρίσκεται στην επιστήμη πίσω από τα χέρια και ακούει στον όρο “Πρώτες Βοήθειες ή Βασική ΚαρδιοΠνευμονική Αναζωογόνηση (Βασική ΚΑΡΠΑ)”.

            Ξεκινώντας την επαγγελματική μου πορεία ως νοσηλεύτρια πριν 10 χρόνια και χωρίς εμπειρία σε επείγουσες και απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις έγινα μάρτυρας του πρώτου μου συμβάντος.  Μια νεαρή κοπέλα έχει καταρρεύσει στην αποβάθρα του μετρό, γίνεται μεγαφώνηση για έκκληση γιατρού και για καλή τύχη υπάρχει γιατρός στο σημείο. Αναλογίστηκα, η ανθρώπινη ζωή έξω από τον προστατευμένο χώρο του νοσοκομείου είναι θέμα τύχης λοιπόν;

            Τότε έψαξα και ενημερώθηκα. Έμαθα πως κάθε χρόνο στην Ευρώπη και την Αμερική 700.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους ως θύματα εξωνοσοκομειακής καρδιακής ανακοπής. Η καρδιά τους αιφνίδια σταματάει να χτυπάει. Οι περισσότεροι από αυτούς (70%) βρίσκονται είτε στο σπίτι ή σε κάποιο δημόσιο μέρος, που σημαίνει πως δεν υπάρχει κάποιος επαγγελματίας υγείας στον κατάλληλο τόπο και χρόνο για να προσπαθήσει και να καταφέρει να σώσει τη ζωή τους. Έμαθα πως η χώρα μας είναι από τις τελευταίες χώρες που άνθρωποι επανέρχονται στη ζωή και επιβιώνουν μετά από ένα τέτοιο συμβάν. Και έμαθα πως αυτό αλλάζει με το να ξέρεις Βασική ΚΑΡΠΑ και τη χρήση του Αυτόματου Εξωτερικού Απινιδωτή (ΑΕΑ). Δεν χρειάζεται να είσαι Ε.Υ. για να την εφαρμόσεις. Αφορά τους πολίτες, τόσο ενήλικες όσο και παιδιά και εφαρμόζεται εύκολα και απλά από αυτούς, αρκεί να εκπαιδευτούν! Σε τι; Σε αυτό που ξέρουμε όλοι ως “μαλάξεις”, “τεχνητή αναπνοή” ή “φιλί της ζωής” και που επίσημα μεταφράζεται σε “θωρακικές συμπιέσεις” και “εμφυσήσεις διάσωσης”. Διαδικασία που έρχεται να συμπληρώσει μια σωτήρια συσκευή ρεύματος, απόλυτα ασφαλής, ο ΑΕΑ.

            Ένας επίσημος φορέας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Αναζωογόνησης (European Resuscitation Council_ERC), έχει συγκροτήσει σε έναν ευκολομνημόνευτο αλγόριθμο όλα τα βήματα που, αν εκπαιδευτούμε σε αυτά μπορούμε να προσφέρουμε τις πρώτες βοήθειες, αναγνωρίζοντας ένα θύμα καρδιακής ανακοπής, κάνοντας σωστή κλήση στο ΕΚΑΒ, εφαρμόζοντας σωστά θωρακικές συμπιέσεις και εμφυσήσεις διάσωσης και τον ΑΕΑ.  
(Info: https://www.erc.edu)

            Αν του κάνω κάτι κακό; Αν κάποιος με κατηγορήσει και βρω τον μπελά μου;

Δεν μπορείς να κάνεις κάτι κακό σε κάποιον που είναι θύμα ανακοπής και έχει σταματήσει η καρδιά του παρά μόνο να προσπαθήσεις να κερδίσεις χρόνο με τα δυο σου χέρια και μια ευκαιρία να επανέλθει στη ζωή. Κανείς δεν μπορεί να σε κατηγορήσει επιτυχώς, ειδικά όταν είσαι πιστοποιημένος ανανήπτης του ERC στη Βασική ΚΑΡΠΑ

            Πως θα τα μάθω όλα αυτά; Που θα εκπαιδευτώ;

Υπάρχουν πολλοί φορείς στη χώρα μας που εκπαιδεύουν και πιστοποιούν όλους τους πολίτες από 16 ετών και επάνω, και με δωρεάν σεμινάρια, επίσημα στη Β-ΚΑΡΠΑ &ΑΕΑ. Αρκεί να θέλεις να αφιερώσεις 5 ώρες από τη ζωή σου σε κάτι που ίσως χαρίσει τη ζωή σε έναν συνάνθρωπο σου ή στον δικό σου άνθρωπο, που μπορεί να είναι θύμα καρδιακής ανακοπής.
(Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με δωρεάν εκπαίδευση μπορείς να επισκεφτείς τη σελίδα της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρίας ή να στείλεις email στο: info@hcs.gr)

            Σε τι ηλικία πρέπει να είμαι για να εκπαιδευτώ; Σίγουρα δεν πρέπει να είμαι επαγγελματίας υγείας;

Η εκπαίδευση στη Β-ΚΑΡΠΑ &ΑΕΑ, αφορά όλους εμάς ως ενήλικες αλλά και τα παιδιά. Με τη πάροδο των ετών και ενώ η εκπαίδευση των ενηλίκων θεωρείται δεδομένο,  υπήρξαν άνθρωποι που εθελοντικά και με πολλή αγάπη αφιερώθηκαν σε αυτό τον σκοπό, την εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες και την αφύπνιση όλων μας μέσα από την εκπαίδευση των παιδιών . Το αποτέλεσμα; Πλέον σε ετήσια βάση μέσα από την εθελοντική προσφορά των εκπαιδευτών του Ανθρωπιστικού Οργανισμού Kids Save Lives _Τα Παιδιά Σώσουν Ζωές, χιλιάδες μαθητές και εκπαιδευτικοί εκπαιδεύονται σε εθνικό επίπεδο στις πρώτες βοήθειες από τις τάξεις του δημοτικού. (Info: https://kidssavelives.gr)

            Ένα παιδάκι τι μπορεί να μάθει και να κάνει; Είναι παιδάκι…

Τα παιδιά αποδεικνύεται να είναι ικανότατοι ανανήπτες και μέσω του ενθουσιασμού τους αποτελούν τους καλύτερους πρεσβευτές αυτής της γνώσης. Και αυτό είναι πολύ σπουδαίο σε μια χώρα σαν τη δικής μας, να θέλει να δημιουργήσει ένα τεράστιο δίκτυο με τους ανανήπτες του αύριο, τα παιδιά μας. Έτσι, θα καταφέρουμε να γίνουμε μια χώρα με παιδεία στην ΚΑΡΠΑ. Οι Έλληνες μαθητές δε θα αργήσουν να κάνουν αυτό το όραμα πραγματικότητα.

            Και τώρα στην εποχή της πανδημίας; Θα δώσω εμφυσήσεις;

Όχι! Δε χρειάζεται να δώσεις εμφυσήσεις. Οι οδηγίες τροποποιούνται για την ασφάλεια του ανανήπτη. Φορώντας τη μάσκα σου, αρκεί να εφαρμόσεις τα δυο σου χέρια σου πάνω στο θώρακα και να τον συμπιέσεις  γρήγορα και δυνατά και να χρησιμοποιήσεις τον ΑΕΑ, όπου υπάρχει.

Δε χρειάζεται να είσαι επαγγελματίας υγείας για να προσφέρεις πρώτες βοήθειες, για να μπορείς να εξασφαλίσεις στον άνθρωπο σου μια πιθανότητα να επανέλθει στη ζωή. Δε χρειάζεται να είσαι επαγγελματίας υγείας για να σώσεις μια ζωή. Αρκούν μόνο τα δύο σου χέρια, εκπαίδευση και ενσυναίσθηση!!!

Γεωργία Χριστοπούλου
Νοσηλεύτρια Π.Ε,
MSc Μονάδα εντατικής νοσηλείας &Επείγουσα νοσηλευτική
Εθελοντής εκπαιδευτής Erc (BLS_ILS_ALS) και Kids Save Lives