Ποια είναι η καταλληλότερη ώρα για να παίρνεις τα φάρμακα και τις βιταμίνες σου;

Το άρθρο μου αυτό δημοσιεύτηκε στο Shape Magazine τον Σεπτέμβριο του 2019 και εδώ θα μπορείτε να το διαβάσετε ανά πάσα στιγμή:

Το ανθρώπινο σώμα είναι το πιο τέλεια οργανωμένο εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας. Όλες του οι λειτουργίες είναι κατανεμημένες μέσα στο 24ωρο με τέτοιο τρόπο ώστε όλα να πηγαίνουν «ρολόι». Οι επιστήμονες υγείας, γνωρίζοντας αυτό το εσωτερικό ρολόι αλλά και τον τρόπο που δρουν στον οργανισμό τα φάρμακα και τα συμπληρώματα διατροφής, όταν πια είναι αναγκαίο να ενισχύσουν, να βελτιώσουν ή να θεραπεύσουν κάποιο μέρος ή λειτουργία του, επιλέγουν την «κατάλληλη στιγμή», ώστε να επιτύχουν τη μέγιστη απορρόφηση και αποτελεσματικότητά αυτών. Υπάρχουν λοιπόν βασικές κατηγορίες φαρμάκων και βιταμινών που πρέπει να λαμβάνονται με ή χωρίς φαγητό, το πρωί, το μεσημέρι ή το βράδυ, κοντά ή σε απόσταση από άλλα φάρμακα ή βιταμίνες.

Μια γνωστή κατηγορία φαρμάκων που πρέπει να λαμβάνονται με άδειο στομάχι και τουλάχιστον μισή ώρα πριν το πρωινό γεύμα και πριν από άλλα φάρμακα ή βιταμίνες, είναι τα φάρμακα που αφορούν τον υποθυρεοειδισμό (λεβοθυροξίνη). Αυτό σχετίζεται τόσο με την καλύτερη απορρόφησή τους όσο και με τη ρύθμιση της λειτουργίας του θυρεοειδούς αδένα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Μια ακόμη κατηγορία φαρμάκων που πρέπει να λαμβάνονται με άδειο στομάχι για να μπορέσουν να αναπτύξουν τη δράση τους είναι οι πραζόλες, φάρμακα τα οποία χορηγούνται ως γαστροπροστασία ή/και για γαστροθεραπεία.

Από την άλλη πλευρά θα βρούμε και πολλά φάρμακα που εκδηλώνουν τη δράση τους ή δεν εκδηλώνουν ανεπιθύμητες ενέργειες όταν τα παίρνουμε αμέσως μετά ή κατά τη διάρκεια του γεύματος. Τέτοια είναι τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, που χρησιμοποιούνται ευρέως για την παυσίπονη δράση τους, τα οποία αν ληφθούν χωρίς φαγητό μπορεί να εμφανίσουν ανεπιθύμητες ενέργειες στο στομάχι. Επίσης οι περισσότερες αντιβιώσεις (μακρολίδια, κεφαλοσπορίνες) εμφανίζουν καλύτερη απορρόφηση και δράση όταν λαμβάνονται μετά το γεύμα.

Όσον αφορά τις ώρες της μέρας και το πώς επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων, έχουμε ήδη αναφέρει τα φάρμακα για τον υποθυρεοειδισμό, τα οποία πρέπει να λαμβάνονται πρωί. Συνήθως πρωί λαμβάνονται και τα περισσότερα αντιυπερτασικά φάρμακα, με στόχο να ρυθμίζουν την αρτηριακή πίεση κατά τη διάρκεια της μέρας. Ωστόσο ειδικά όσον αφορά την υπέρταση, επειδή είναι πολυπαραγοντική, το καλύτερο είναι να ακολουθείται πάντα η συμβουλή του θεράποντος γιατρού, γιατί ο θεραπευτικός στόχος διαφέρει και εξατομικεύεται ανά ασθενή. Οι στατίνες, αντίθετα, είναι η μεγάλη οικογένεια φαρμάκων που χορηγούνται για τη μείωση της χοληστερίνης και η αποτελεσματικότητά τους είναι η μέγιστη όταν λαμβάνονται το βράδυ, καθώς το συκώτι παράγει περισσότερη χοληστερίνη τις βραδινές ώρες. Τα αντιισταμινικά φάρμακα, που χορηγούνται κυρίως για την αντιμετώπιση των αλλεργιών, προτιμώνται επίσης να λαμβάνονται βράδυ, για να αντισταθμιστεί μια πιθανή ανεπιθύμητη ενέργειά τους, που είναι η υπνηλία.

Παρόμοιοι «κανόνες» ισχύουν και στη λήψη συμπληρωμάτων διατροφής. Έτσι υπάρχουν συμπληρώματα τα οποία επιδρούν καλύτερα στον οργανισμό όταν λαμβάνονται πρωινές ώρες και τέτοια είναι οι πολυβιταμίνες, οι οποίες προορίζονται να δώσουν ενέργεια κατά τη διάρκεια της μέρας αλλά και η βιταμίνη C, ή οποία επίσης δίνει τόνωση και αίσθηση ευεξίας.

Βιταμίνες όπως η βιταμίνη D και η Ε, οι οποίες είναι λιποδιαλυτές βιταμίνες απορροφώνται καλύτερα όταν λαμβάνονται μαζί ή αμέσως μετά από ένα λιπαρό γεύμα, οπότε συνήθως προτείνεται η λήψη τους μετά το μεσημεριανό γεύμα.Το ίδιο ισχύει και για τα ωμέγα 3 λιπαρά οξέα.

Όσον αφορά τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία, το μαγνήσιο προτείνεται να λαμβάνεται το βράδυ, καθώς επιδρά στο μυϊκό σύστημα, το ξεκουράζει και προσφέρει ποιοτικότερο ύπνο. Ο σίδηρος είναι ένα μέταλλο, το οποίο απορροφάται καλά όταν λαμβάνεται σε απόσταση από το ασβέστιο, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τον καφέ και το τσάι, οπότε η λήψη του προτείνεται να γίνεται με άδειο στομάχι και μισή ώρα πριν το γεύμα. Το ασβέστιο, με τη σειρά του, συνήθως λαμβάνεται μετά το μεσημεριανό γεύμα.

Και, ενώ τα πράγματα φαίνονται πιο εύκολα όταν έχουμε να λάβουμε μόνο ένα φάρμακο ή συμπλήρωμα διατροφής, η κατάσταση δυσκολεύει όταν υπάρχει ταυτόχρονη λήψη περισσότερων του ενός φαρμάκων ή/και συμπληρωμάτων, καθώς υπάρχουν ασυμβατότητες που μπορεί να επηρεάσουν την απορρόφηση και την αποτελεσματικότητά των μεν ή των δε, αλλά και συνδυασμοί που μπορούν να βελτιώσουν τα αποτελέσματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο σίδηρος, ο οποίος αν λαμβάνεται μαζί με βιταμίνη C, έχει καλύτερη απορρόφηση, ενώ αν ληφθεί μαζί με το ασβέστιο δεν απορροφάται. Σε τέτοιες περιπτώσεις η καλή συνεννόηση με το γιατρό ή το φαρμακοποιό μπορεί να ταξινομήσει καθετί στην ώρα του, δίνοντας το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για καθέναν ξεχωριστά!